Tofiq Quliyev

Doğum: 7 Kasım 1917, Bakü
Ölüm: 4 Ekim 2000
Meslek: Besteci, piyanist

Tofiq Quliyev, Azerbaycan müzik kültürünün en önemli besteci ve piyanistlerinden biridir. Hem akademik müzik hem de halk müziği unsurlarını eserlerinde ustalıkla birleştirmiştir.

Hayatı ve Kariyeri

Tofiq Quliyev, 1917 yılında Bakü’de doğdu. 1934 yılında Azerbaycan Devlet Konservatuvarı’nda öğrenim görmeye başladı; burada piyano ve şeflik eğitimi aldı ve 1936 yılında mezun oldu.

1931 yılında, Asef Zeynallı’nın tavsiyesiyle Mirza Alekber Sabir’in “Məktəbli” adlı şiirine beste yaptı.
1935 yılında Azerbaycan Devlet Akademik Millî Dram Tiyatrosu’nda şef olarak çalışmaya başladı.

1936 yılında besteci Z. Bağırov ile birlikte “Rast”, “Segah”, “Zabul” ve “Dügəh” muğamlarını piyano için uyarladı. Üzeyir Hacıbeyov’un desteğiyle eğitimini sürdürmek üzere Moskova Devlet Konservatuvarı’na gitti ve burada orkestrada piyanist olarak görev aldı.

1939 yılında Bakü’ye döndü. 1941 yılında “Kırmızı Ordu” müzik grubunu kurdu.
1954 yılında Azerbaycan Devlet Konservatuvarı’nda öğretim üyeliğine başladı.
1958 yılında Azerbaycan Devlet Akademik Filarmoni’nin başkanı oldu ve “Bakı Payızı” şarkı yarışmasını organize etti.

1969–1979 yılları arasında Azerbaycan Bestekârlar Birliği başkanlığı görevini yürüttü.

Anısı

2022 yılında bestecinin 105. doğum yılı Viyana’da anıldı.
7 Kasım 2003 tarihinde Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından yayımlanan kararnameyle Tofiq Quliyev’in anısının yaşatılması kararlaştırıldı. Bu kapsamda, bestecinin yaşadığı bina olan Hüsü Hacıyev Caddesi No: 23 adresine anıt levha yerleştirildi.

Azerbaycan Cumhuriyeti Kültür Bakanlığı, bestecinin yaşamı ve eserlerine adanmış bir kitap yayımladı:
Z. K. Abdullayeva – “Harika Besteci”

Bakü’de bir caddeye ve 12 numaralı müzik okuluna Tofiq Quliyev’in adı verilmiştir.

7 Kasım 2007’de, doğumunun 90. yılı vesilesiyle Haydar Aliyev Vakfı’nın öncülüğünde bestecinin eserlerine adanmış bir internet sitesi oluşturulmuştur.

Ailesi

Tofiq Quliyev’in torunu Cemile Muradasilova’ya ithaf ettiği “Cemilenin Albümü” adlı piyano çocuk eserleri derlemesi, çocuk müzik okullarında yaygın olarak kullanılmaktadır. Cemile Muradasilova ayrıca bestecinin müziklerini yaptığı “Şir Evden Gitti” ve “Müzik Öğretmeni” filmlerinde rol almıştır.

Tofiq Quliyev’in oğlu, yönetmen Eldar Quliyev’dir. Senarist Nermine Quliyeva ise torunudur.

Şarkıları (Seçme Eserler)

Ziyafət – Reşit Behbudov (Söz: Reşit Behbudov)

Zibeydə – Reşit Behbudov (Söz: Nikolay Dorizo)

Azerbaycan – Reşit Behbudov (Söz: Samet Vurgun)

Badamlı – Reşit Behbudov (Söz: Z. Cabbarzade)

Bahar gəlir – Reşit Behbudov (Söz: T. Eyyubov)

Şevket Alekberova tarafından seslendirilen eserler:

Akşam Şarkısı

Lay-lay

İlk Bahar

Sen benimsin, ben seninim

Ağaçta elma

Kederli şarkı

Gül oğlum

Diğer eserler:

Behtever oldum – Azer Zeynalov (Söz: Hakani Şirvani)

Coş denizim – Kaya Grubu (Söz: Nebi Hezri)

Ödülleri

Azerbaycan SSC Devlet Sanatçısı (1964)

Azerbaycan SSC Əməkdar İncəsənət Xadimi (1958)

Azerbaycan SSC Devlet Ödülü

SSCB Kırmızı İşçi Bayrağı Nişanı (iki kez)

SSCB Şeref Nişanı

İstiklal Nişanı – 7 Kasım 1997